Yazı İçeriği
1. Melanom cilt kanseri nedir? 2. Cilt kanseri belirtileri nelerdir? 3. Cilt kanseri nedenleri nelerdir? 4. Cilt kanseri nasıl anlaşılır? 5. Cilt kanseri tedavisi nedir? 6. Cilt kanserinden korunmak için ne yapılmalı? 7. Cilt kanseri açısından risk altında mısınız?

Cilt kanseri ölümcül mü?

Hemen her yaş grubunda ortaya çıkabilen cilt (deri) kanseri, dünyada en sık görülen kanser türleri arasında yer alır. Öyle ki her yıl 3 milyon kişinin cilt kanseri teşhisi aldığı biliniyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün verdiği bilgilere göre ise yılda yaklaşık 66 bin kişi cilt kanserinden hayatını kaybediyor. Üstelik dünyada bu kanser türünün görülme sıklığı her yıl yüzde 3-7 oranında artış gösteriyor. Alınabilecek basit önlemlerle cilt kanserinden büyük bir oranda korunabilir ve erken tanı ile tedavi başarıyla sonuçlanabilir.


1. Melanom cilt kanseri nedir?

Hayatı en çok tehdit eden deri kanseri türü olan melanomun kaynağı; melanosit adı verilen hücrelerdir. Melanositler, deriye rengini veren ve bronzlaşmayı sağlayan melanin pigmentini üretir. Melanom, melanositlerin anormalleşerek aşırı ve kontrolsüz çoğalmaları sonucu oluşur ve başka organlara yayılma potansiyeli taşır. Melanom, kötü huylu (malign) bir deri tümörü şeklinde görülür.

2. Cilt kanseri belirtileri nelerdir?

Melanom, aniden, hiçbir uyarı vermeksizin normal deri üzerinde ortaya çıkabileceği gibi önceden var olan bir ben üzerinde de gelişebilir. Bu nedenle vücuttaki benlerin yerleşimini ve görünümünü iyi tanımak gerekir ki değişiklikler algılanabilsin. Melanom benleri, diğer atipik benlerle karıştırmak mümkündür. Bazen başlangıcından beri melonom olan bir ben, normal bir ben zannedilebilir. Diğer belirtiler; soyulma, sızıntı, kanama veya ben üzerindeki şişlik veya kabartı oluşması gibi ben yüzeyindeki değişikliklerdir.

3. Cilt kanseri nedenleri nelerdir?

Diğer cilt kanserlerinde olduğu gibi özellikle açık tenli kişilerde güneşe aşırı maruz kalma, melanom için çok önemli bir risk faktörüdür. Aile fertlerinde melanom öyküsü bulunan kişiler, özellikle de çok sayıda (75-100 veya daha fazla) beni olanlar risk altındadır. Melanom daha çok açık tenli ve kolay çillenen kişilerde görülse de esmer tenli olmak melanoma karşı bir garanti oluşturmaz. Esmer tenli kişilerde melanom daha çok ayak tabanı ve avuç içinde, tırnak altında veya çok nadiren ağız içinde gelişebilir.

4. Cilt kanseri nasıl anlaşılır?

Dermatoskopi, benleri 10-20 kat büyüterek gösteren özellikle pigmentli olan benlerin cilt kanserlerinden ayırımında çok önemli yardımcı bir tanı yöntemidir. Gerek çıplak gözle algılanan özellikler gerekse dermatoskopik muayene ile saptanan bulgular, cilt kanseri tanısını yönlendirir. Kesin tanı ise cerrahi olarak çıkarılan dokunun patolojik incelemesi ile konulabilir. Benin ya da pigmentli lezyonun cerrahi olarak çıkarılması bene ek bir risk getirmez. Ancak doğru tanı yöntemlerinin kullanılması ile benlerin gereksiz olarak çıkarılması önlenebilir.

5. Cilt kanseri tedavisi nedir?

Vücuttaki bir benin genellikle tamamının çıkarılarak incelendiği dokuda melanom olduğu patoloji raporu ile doğrulanıyorsa, o bölgeye cerrahi işlem uygulanır. Ancak işlem uygulanırken tedavi amacıyla etrafında belli oranda sağlam doku bırakılır. Melanomda bilinen tek ve etkili tedavi; cerrahi tedavidir. Melanom yeterince erken dönemde tespit edilmemişse önce lenf sisteminden başlayarak vücudun diğer organlarına yayılma riski (metastaz) bulunur. Bu nedenle yayılıp yayılmadığını anlamak için lenf bezi biyopsisi yapmak gerekir.

6. Cilt kanserinden korunmak için ne yapılmalı?

Cilt kanserinden korunmak için kişinin kendi derisini belli aralıklarla düzenli olarak kontrol etmesi önerilir. Bunun için her ay çıplak olarak boy aynasında yeterince aydınlatılmış bir ortamda derinin tepeden tırnağa incelenmesi, görülmesi güç bölgeler için bir el aynasından faydalanılması gerekir. Yüzden başlayarak, saç, boyun, omuzlar, sırt, göğüs, kollar, kasıklar, bacakların iç kısmı, ayak tabanı ve parmak araları vb. aşağı doğru sistemli olarak incelenmelidir. Ben takibi için, ABCD yöntemi denilen benlerin takibinde farklılaşmanın kolay tespiti sağlayan bir metot da uygulanabilir.

7. Cilt kanseri açısından risk altında mısınız?

Uzun süre veya aralıklı olarak yoğun güneş ışığına maruz kalmış kişilerde cilt kanseri riski oldukça yüksektir. Cilt kanserinde risk taşıyan diğer riskli gruplar ise şunlardır:

  • Açık tenli, açık renk gözlü, kızıl-sarı saçlı veya kolaylıkla güneş yanığı gelişebilen cilt tipine sahip kişilerin cilt kanserine yakalanma riski diğerlerine göre daha yüksektir.
  • Uzun süre veya aralıklı olarak yoğun güneş ışığına maruz kalmış kişilerde cilt kanseri risk oldukça yükselir.
  • Ailesinde cilt kanseri olan kişiler normal popülasyona göre 2 kat daha fazla riski taşır.
  • Anormal görünümlü displastik nevus sendromu olan kişilerde de risk artar.