Yazı İçeriği
Aft tedavisi Aft neden olur? Alkolizm de aft nedeni Ağızda aft Behçet hastalığı belirtisi olabilir

Aft nedir?

Ağız içinde oluşan ortası beyaz kenarları kırmızı düğme şeklinde delinmiş gibi görünen ağrılı yaralara “aft” denir. Çapının minikliğine inat, acısı bir o kadar büyüktür. En sık görülen ağız hastalıklarının başında da bu oluşumlar gelir. Toplumda görülme sıklığı yüzde 20’yi bulur. Yarım santimden küçük olanlara minör aft, yarım santimden büyük olanlara majör aft denir. Çoğunlukla minörler kendiliğinden 10 gün içinde geçer. Majör olanlar veya çok sayıda ağrılı oluşumlar kişilerin yaşam kalitesini bozar. Oluşumların birçok nedeni olabildiği gibi bazen de hiç sebepsiz yere çıkabilir. Yılda 3 ataktan fazla geçiriliyorsa altta yatan nedenleri araştırmak gerekir.


Aft tedavisi

Ağzında bu tip bir oluşum çıkan soluğu eczanede alır. Kimi zaman eczacı kimi zaman eş-dost tavsiyesi ile gargara, merhem alınır. Ama yine de tam anlamıyla aftlardan kurtulmak mümkün olamayabilir. Altta yatan hastalığın tedavisi ile ataklar baskılanabilir. Bu oluşumlar oldukça ağrılı yaralar oldukları için tedavide ilk amaç ağrıyı kontrol altına almaktır. Ağrı kesicili antiseptik spreyler/ gargaralar, kortizonlu spreyler, antibiyotikli ağrı kesicili özel karışım gargaraları, hiyaluronik asitli spreyler/ gargaralar kullanarak atağı geriletebilmek mümkündür. Karbonatlı su iyi bir antiseptiktir. Karbonatlı su özellikle ağız içi mantar tedavisinde veya önlenmesinde tercih edilir. Sık tekrarlayan aftların tedavisinde ayrıca sistemik ilaçlardan da yararlanılabilir. Ağız içinde bu tip oluşum çıktığı dönemlerde baharatlı, C vitaminli, ceviz ve taze ananas gibi tahriş edici gıda tüketiminden uzak durmak gerekir. Ayrıca çok sıcak yemek ve çok sıcak içecekler de kesinlikle yasaktır.

Aft neden olur?

Aftlar birçok nedenden dolayı çıkabildiği gibi bazen de hiç nedensiz çıkabilir. Ailesel tekrarlayan vakalar sıkça görülür. Sık tekrarlanan aftların altında ciddi hastalıkların yatabilir.  Bağışıklık sisteminin etkilendiği durumlar (yüksek ateşli bir enfeksiyona eşlik eden aft, HIV enfeksiyonu), kansızlık ve vitamin (demir, B12, folik asit) eksiklikleri, çinko eksikliği, şeker hastalığı, tiroid hastalığı, hormonal değişimler (hamilelik, adet dönemleri) bu nedenler arasında yer alır. Behçet hastalığı, enflamatuar bağırsak hastalıkları (Ülseratif kolit, Crohn hastalığı), kan hastalıkları, romatizmal hastalıklar, glutene hassas bağırsak hastalığı gibi hastalıkların da ilk bulguları olarak görülebilir. Sigara ve alkol çeşitli ağız hastalıklarına yol açabilir. Uzun süreli sigara kullanımı sonucu dişlerde lekelenmeler, siyah kıllı dil, ağız kanseri vb. görülebilir. Sigaranın bırakılması sonrası bazı vakalarda aft çıkışının baskılandığı görülür.

Alkolizm de aft nedeni

Alkolizm de dolaylı olarak B12 eksikliği yaparak ağızda aft çıkışını tetikleyebilir. Aftlar, yiyip içtiklerimize bağlı olarak da belirti verebilir. Örneğin baharatlı, C vitaminli, ceviz ve taze ananas gibi tahriş edici gıda tüketimi, kötü ağız hijyeni, yanlış fırçalama tekniği, ısırma alışkanlığı, diş tedavileri (amalgam dolgular, metal teller, takma dişler) aftlara neden olabilir. Ve stres! Modern çağın hastalığı stres, özellikle de stresini kontrol altına alamayan kişileri yiyip bitirirken, bazen de afta yol açarak daha da çekilmez bir duruma yol açabilir.

Ağızda aft Behçet hastalığı belirtisi olabilir

Bu oluşumlar genellikle genç erkekleri etkileyen Behçet hastalığının ilk bulgusu olarak görülür. Yılda en az 3 kez tekrarlayan ağızda afta eşlik eden 2 adet şu bulgulardan olması tanıyı netleştirmek için gerekir. O bulguları ise şöyle sıralanır: Genital bölgede sık gelişen aft ve/veya göz tutulumu (üveit, vaskülit), deri bulguları (bacaklarda ağrılı şiş yumrular-eritema nodosum, gövdede iri çıbanlar) ve deri paterji testi pozitifliği. Ayrıca eklem tutulumu ve damarsal tutulum sıkça görülür. Kronik tekrarlayıcı seyri ve riskli organ tutulumları (körlük, akciğerde kanama, karında kanama) açısından uzun süreli takip ve tedavi gerektirir.