Yazı İçeriği
Boğmaca belirtileri Boğmaca tedavisi Boğmaca hastalığından korunma Boğmaca nasıl bulaşır?

Çocuğunuzu boğmaca aşısı ile koruyabilirsiniz

Boğmaca, üst solunum yolu enfeksiyonu şeklinde başlar.  Hızlı gelişen bulaşıcı bir solunum yolu enfeksiyon hastalığıdır. Aşıyla korunabilir. Ancak korunmadığı zaman özellikle çocuklarda ciddi sorunlara neden olabilir. Boğmaca zatürre riski ve beyin iltihabına neden olabilen ciddi bir rahatsızlıktır. Bulaşıcılığı yüksektir ve kuluçka dönemi genellikle 5-21, ortalama 7-10 gündür. Hastalık 3 dönemde gelişir. Bunları şöyle sıralayabiliriz;

  • Üst solunum yolu enfeksiyonu (kataral evre): 1-2 hafta sürer. Genellikle düşük ateş, titreme, öksürük görülür.
  • Şiddetli öksürük nöbetleri (paroksizmal evre): 2-4 hafta sürer. Uzun süren şiddetli öksürük nöbetleriyle başlar. Genellikle geceleri gelir. Birbiri ardına sıralanan öksürüklerde oluşur.
  • İyileşme dönemi: 1-3 hafta sürer. Kişi normale dönmeden önce öksürükte azalma görülür.

Hastalık bir çocuğa bulaştığında bulgular ilk 15 gün daha hafif, diğer 15 gün ise ağır öksürüklere neden olur. İyileşme dönemi olarak adlandırılan son bir ayda ise giderek azalır.

Hastalığın ağırlığı çocuğun yaşına göre değişir. Erken yaşta bulaşırsa hastalığı daha ağır geçirebilir.


Boğmaca belirtileri

Üst solunum yolu enfeksiyonuyla kendisini gösterir. Kuluçka dönemi 5-21 gündür. İlk belirtileri nezle şeklindedir. Bunlar;

  • Burun akıntısı
  • Burun tıkanıklığı
  • Kuru öksürük
  • Hapşırık
  • Hafif ateşle belirti vermeye başlar.

Üst solunum yolu enfeksiyonuna yönelik burun damlası, ateş düşürücü gibi ilaçlarla önlem alınmasına rağmen genelde ikinci haftadan sonra yeni bir dönem başlar. İlkine kataral evre denir. Nezle bulgularının olduğu dönemdir. İkinci dönem paroksizmal yani şiddetli öksürük nöbetleridir. Öksürük nöbeti kusmayla sonlanabilir. Çocukta morarma olabilir ve havale geçirebilir. Yoğun öksürükle zorlandığı zaman göz içinde kanama görülebilir. Uzun süren öksürük nöbetlerinden dolayı beynin oksijensiz kalma ihtimali de vardır. Paroksizm evresindeki belirtiler çocuğun yaşamını etkileyecek kadar ağır bir süreç olabilir. Bu yüzden yenidoğanlar gözlem altında kalmalıdır. İyileşme evresinde ikinci dönem belirtileri gerilemeye başlar. Yine de öksürük nöbetleri devam edebilir. Üst solunum yolu enfeksiyonu dışında hastalığa bağlı; uyuklama, havale nöbeti, zatürre riski görülebilir. Bu belirtilerin gözlem altına alınması gerekir.

Boğmaca tedavisi

Yenidoğanlarda daha yoğun bir tedavi yöntemi gerektirir. Bunun nedeni öksürük nöbetlerinden dolayı bebeğin oksijensiz kalmaması ve beyninin zarar görmemesidir. Solunum durmasına engel olmak açısından 6 aydan küçük bebeklerin tedavi amaçlı hastaneye yatırılması gerekir. Boğmaca hastalığında kullanılan tedavi yöntemleri şöyledir;

  • Antibiyotik tedavisi uygulanır.
  • Oda nemli tutulur.
  • Yoğun öksürük nöbetlerinde, nefes açıcı buhar ilaçları verilir.

Tedavide kullanılan ilacın en büyük amacı hastalığın bulaşıcılığını engellemektir. Tedavide kullanılan antibiyotikler kullanmaya başladıktan 5 gün sonra bulaşıcılığını azaltır veya tamamen ortadan kaldırabilir. Kişi antibiyotik tedavisi görmediği zaman da bulaşıcılık 20 güne kadar sürebilir.

Boğmaca hastalığından korunma

Boğmacadan korunmanın en önemli yolu aşıdır. Difteri, tetenoz ve boğmaca (DTB) üçlü aşısıyla tam etki sağlamak ve uzun süre korunmak için uygulanma dozu şu şekildedir;

  • 2.ay
  • 4.ay
  • 6.ay
  • 18.ay
  • 4-6 yaş arasında toplamda 5 doz yapılması gerekir.

Ancak boğmaca aşısı ömür boyu koruma sağlamaz. Hastalığı geçiren bir bebek tekrar rahatsızlanabilir. Boğmacada çocuğun en çok etkilendiği süre ilk 6 ay olduğu için 2. aydan itibaren rutin aşıların yapılması gerekir. İleri yaşlara aşının tekrar dozları yapılmazsa erken yaşta yapılan aşı 10 yaşından sonra koruyuculuğu azaldığı için 10-15 yaş arası çocuklarda görülme sıklığı artabilir.

Boğmaca nasıl bulaşır?

Boğmaca enfeksiyonu damlacık yoluyla bulaşır. Boğmaca tanısının kesinleşmediği dönemde bulaşıcılığı daha yüksektir. İkinci döneminde bulaşıcılığı daha az olmakla beraber risk hala vardır. Çocuk öksürüp hapşırdığı zaman sekresyonlardan dolayı minik damlacıklar havaya karışıp solunum yoluyla bulaşabilir. Aile içinde duyarlı kişiler varsa boğmacaya yakalanan çocuğun bulaştırma olasılığı yüksektir. Bu durum yuva veya okul içerisinde geçerli bi durumdur. Kişinin duyarlılığı varsa ve aşıyla korunmuyorsa yüzde 50 hastalığa yakalanma riski vardır.