Yazı İçeriği
Cerrahi Kemoterapi Radyasyon tedavisi Hedeflenmiş tedavi İmmünoterapi Hipertermi Kök hücreler Fotodinamik tedavi Kan transfüzyonu

İmmünoterapiden kök hücreye kanser tedavi yöntemleri

Gelişen tıp dünyası sayesinde kanser tedavisinde kullanılan yöntemler de giderek çeşitleniyor. Bu yöntemler arasında klasik tedavi yöntemlerinden hedeflenmiş tedavi yöntemlerine kadar pek çok seçenek bulunuyor. İşte bu yöntemler…


Cerrahi

Cerrahi, uzun yıllardır kanseri tedavi etmek için kullanılan bir yöntemdir. Cerrahi aynı zamanda kanserin teşhisinde ve ne kadar yayıldığını öğrenme aşamasında da önemli bir rol oynar. Cerrahi tekniklerdeki yeni gelişmeler ameliyat ile tedavi olmak isteyen kişilerin sayısında artışa neden oluyor. Cerrah, vücudu keserek operasyon yaptığında o işleme invazif cerrahi denir. Artık tümör normal dokuya zarar verilmeden, daha az kesi içeren işlemler ile çıkarılıyor. Cerrahi, pek çok kanser türünün tedavisinde özellikle vücudun başka bölgelerine yayılmamış olanlar için büyük bir şans sunar.

Kemoterapi

Kemoterapi, güçlü ilaçların kanseri tedavi etmek için kullanılmasıdır. Kemoterapi ilaçlarının birçok araştırmada kanser hücrelerini öldürmeye yardımcı olduğu kanıtlanmıştır. Bugün kullanılan 100'den fazla kemoterapi ilacı vardır. Doktorlar kanserin türüne ve evresine göre hangi ilacın kullanılacağını seçerler. Kemoterapi farklı nedenlerle kullanılabilir:

  • Kanserin yayılmasını durdurur,
  • Kanserin büyümesini yavaşlatır,
  • Vücudun diğer bölgelerine yayılabilecek kanser hücrelerini öldürür,
  • Kanserin neden olduğu ağrı ve tıkanıklık gibi semptomları rahatlatır,
  • Kanseri tedavi eder.

Radyasyon tedavisi

Radyasyon tedavisi, kanser ve diğer problemleri tedavi etmek için radyasyonunun kullanımıdır. Radyasyonun farklı türleri vardır; x-ray buna bir örnektir. X-ray gibi bir radyasyon türünün çok daha yüksek dozlardaki hali bazı kanser türlerinin tedavilerinde kullanılır. Özel teknolojilerle kanser hücrelerine ya da tümöre yüksek dozlarda radyasyon yollanır. Radyasyon tümörün yakınlarındaki normal hücreleri de etkiler ama normal hücreler kendilerini onarabilirken kanser hücreleri onaramazlar.

Hedeflenmiş tedavi

Araştırmacılar kansere neden olan hücreleri değiştiren gen hakkında daha fazla şey öğrendikçe bu değişiklikleri tedavi edecek ilaçları geliştirebilmeleri de mümkün olmuştur. Bu ilaçlarla yapılan tedaviye genellikle hedeflenmiş tedavi denir. Hedeflenmiş tedavi kanserin büyümesini ve yayılmasını engellemek için kullanılır.

Normal hücreler kanserli hücreler haline gelirken karsinogenez adlı bir süreçten geçerler. Bu sürecin bir parçası olan moleküller ve bu sürecin devam edeceğini gösteren sinyaller hakkında artık daha fazla şey biliniyor. Hedeflenmiş tedavi bu süreci bozar. İlaçlar, direk olarak hücrenin kanserin büyümesini ve gelişmesine neden olan kısmını hedef alır.

İmmünoterapi

Biyolojik terapi ya da biyoterapi de denilen immünoterapi, bağışıklık sisteminin bazı parçalarını kanser gibi hastalıklarla savaşması için kullanan bir tedavi yöntemidir. Bu iki şekilde işler:

  • Kanser hücrelerine saldırmasını sağlamak için kendi bağışıklık sisteminizi daha fazla ve akıllıca çalışması için uyarmak
  • Dışarıdan bağışıklık sistemine özel proteinler gibi bileşenleri kişiye vermek

İmmünoterapi geniş yelpazede farklı yollarla çalışır. Bazıları genel anlamda bağışıklık sistemini güçlendirirken bazıları bağışıklık sistemini kanser hücrelerine saldırması için eğitir.

Hipertermi

Hipertermi, vücut sıcaklığının normalden daha fazla olması demektir. Ama aynı zamanda tıbbi amaçlarla ateşin dikkatlice kontrol edilmesi olan ısı tedavisi anlamına da gelir. Vücuttaki hücreler normalden daha yüksek sıcaklıklara maruz kaldıklarında hücrelerin içinde bazı değişiklikler meydana gelir. Daha yüksek sıcaklıkların hücrede radyasyon terapisi ya da kemoterapi gibi diğer tedavilerin etkilerine benzer etkileri olur. Çok yüksek sıcaklıklar kanser hücrelerini öldürebilir ama aynı zamanda normal hücre ve dokuları da yaralayabilir veya öldürebilir. Bundan dolayı hipertermi muhakkak deneyimli doktorlar tarafından çok dikkatlice kontrol edilmelidir.

Kök hücreler

Kök hücreler, genellikle yeni kan hücreleri yapmak için bölünebilecekleri kemik iliğinde yaşarlar. Kök hücre nakli, kemoterapi ya da radyasyon gibi bir durumla kemik iliği yok edildiğinde kök hücreleri geri getirmek için kullanılır. Kök hücre kaynağına bağlı olarak bu prosedüre kemik iliği nakli, periferik kan kök hücre nakli ya da kordon kanı nakli de denebilir.

Kök hücreler 3 ana kan hücre tipini yapabilirler; kırmızı kan hücreleri, beyaz kan hücreleri ve trombositler. Bu hücrelerin kendi görevlerini yerine getirebilmeleri için kanda hepsinden yeterli sayıda olmalıdır. Lösemi, aplastik anemi, bazı kalıtsal kan hastalıkları ve bağışıklık sisteminin hastalıkları gibi bazı hastalıklarda kemik iliğindeki kök hücreler davranmaları gerektiği gibi davranmazlar. Hasarlı veya hastalıklı kök hücreler, çok az kan hücresi veya bağışıklık hücresi ya da çok fazla anormal hücre yaparlar. Bu problemler vücudun yeterli kırmızı kan hücresi, beyaz kan hücresi ya da trombosit sahibi olmamasına neden olur. Kök hücre nakli bu sorunları düzeltmeye yardımcı olabilir.

Fotodinamik tedavi

Fotodinamik tedavi, fotosensitize edici ajanlar denilen özel ilaçları ve kanser hücrelerini öldüren lazer ışığını kullanır. İlaçlar bu ışıklar tarafından aktif edildikten sonra çalışırlar. Vücudun tedavi edilen kısmına bağlı olarak fotosensitize edici ajanlar ya damar yoluyla ya da deriden kan dolaşımına koyulur. Zaman içinde ilaç, kanser hücreleri tarafından emilir. Daha sonra lazer ışığı, tedavi edilecek bölgeye tatbik edilir. Işık, ilaçların hücreleri öldüren kısmı ile reaksiyon vermesine neden olur. Ayrıca kanser hücrelerini besleyen kan damarlarını tahrip ederek ve kansere saldırması için bağışıklığı uyararak yardımcı olur.

Kan transfüzyonu

Bir transfüzyon kanın ya da bir bölümünün intravenöz hattı üzerinden damara verilmesidir. Kan ve kan ürünlerinin transfüzyonu kişinin kanaması olduğunda ve vücudu yeterli kanı yapamadığında geçici olarak kanın değiştirilmesidir. Kan genelde donör denilen başka bir kişiden gelir. Kanserden dolayı insanlara kan transfüzyonu gerekebilir. Örneğin:

  • Bazı kanserler (özellikle sindirim sistemi kanserleri) anemiye yol açan iç kanamaya neden olabilir.
  • Lösemi gibi kemik iliğinde başlayan ya da başka yerlerden kemik iliğine sıçrayan kanserler normal kan yapan hücreleri dışarıya iteleyerek düşük kan sayımlarına yol açar.
  • Kanser ayrıca böbrek ve dalak gibi organları etkileyerek düşük kan sayımlarına da yol açabilir.
  • Kanseri tedavi etmek için yapılan cerrahi kan kaybına yol açabilir.
  • Kemoterapi ilaçlarının çoğu kemik iliğini etkiler. Bu da genellikle düşük kan hücre sayımlarına yol açar.