Yazı İçeriği
Kronik böbrek hastaları kimlerdir? Hangi böbrek hastalarını koronavirüs nasıl etkiler? Diyaliz hastalarının riski Covid-19 belirtileri böbrek hastalarında nelerdir? Covid-19 hastalığı böbrek hastalarında nasıl seyreder? Covid-19 belirtileri görülürse ne yapmalı? Rutin tedavi kesinlikle aksatılmamalı! Diyaliz hastaları nasıl korunabilir? Maske takmalılar

Kronik böbrek hastaları Covid-19’dan nasıl korunmalı?

Tüm dünyaya yayılan yeni tip koronavirüs, özellikle kronik hastalığı olanları ve ileri yaştakileri etkiliyor ve Covid-19 hastalığına yakalanan bu kişilerde daha ağır seyrediyor. Kalp damar hastalığı, tansiyon, diyabet, KOAH gibi kronik hastalığı olan kişilerin yanı sıra kronik böbrek hastaları da daha dikkatli olmalı.


Kronik böbrek hastaları kimlerdir?

Klinik, radyolojik ya da patolojik olarak böbrek hastalığı tanısı konan ve bu hastalıkları en az 3 aydır süren kişiler, kronik böbrek hastası olarak kabul edilir. Böbreklerin çalışma oranı azaldıkça, kronik böbrek hastalığının ciddiyeti artar. Özellikle, böbrek fonksiyonları yüzde 60’ın altına indiğinde, bulaşıcı hastalıklar da dahil olmak üzere, ek hastalıkların görülme sıklığı artar.

Hangi böbrek hastalarını koronavirüs nasıl etkiler?

Kronik böbrek hastalarının, özellikle diyaliz ve böbrek nakli olan hastaların bağışıklık sistemleri zayıftır. Böbrek nakli olan kişiler, sürekli bağışıklığı baskılayıcı (immünsüpresif) ilaç kullanmak zorundadır. Her türlü enfeksiyon, Covid-19 da dahil olmak üzere, bu hasta grubunda yüksek sağlık riski yaratır. Böbrek fonksiyonları bozuldukça, hem bakteriyel, hem de viral enfeksiyonların görülme oranı artar. Koronavirüsün bulaşıcılığı çok yüksek olduğu için, böbrek hastalarındaki risk genel topluma göre daha fazladır.

Diyaliz hastalarının riski

Düzenli olarak hemodiyaliz tedavisi için haftada 3 ya da 2 kez diyaliz merkezlerine giden hastalar Covid-19 açısından daha yüksek riske maruzdurlar. Virüsün bilinen bulaş yolları arasında kan yolu yoktur. Bu nedenle, diyaliz makinası aracılığıyla hastalığın bulaşmadığı kabul edilir.

Covid-19 belirtileri böbrek hastalarında nelerdir?

Covid-19 belirtileri yüksek ateş ile başlar. İleri evre kronik böbrek hastalarında, vücudun ısı düzenleme mekanizmaları (termoregülasyon) bozulmuştur. Bu nedenle, hastaların çoğunda ateş yüksekliği olmadan da hastalık bulunabilir. Diğer Covid-19 bulgularının, diyaliz hastalarında daha silik görüldüğüne ilişkin erken yayınlar mevcuttur. Bu açıdan, kronik böbrek hastaları, belirti göstermeden bulaş kaynağı olabilirler.

Covid-19 hastalığı böbrek hastalarında nasıl seyreder?

Covid-19 hastalığı özellikle solunum yollarını tutsa da, böbreklerin de etkilendiği gözlenir. Bu hastalıkta akut böbrek yetmezliğinin yüzde 3-9 arasında ve idrarda protein kaçağının yüzde 40-45 arasında olduğu saptanmıştır. Akut böbrek yetmezliği olan hastalarda can kaybına daha çok rastlanır. Kronik böbrek hastalarında, akut böbrek hastalığına daha sık rastlanır. Bu nedenle, bahsedilen hasta grubu yüksek riskli kabul edilir ve bu grupta Covid-19 enfeksiyonunun daha ağır seyredeceği öngörülebilir.

Covid-19 belirtileri görülürse ne yapmalı?

Kronik hemodiyaliz hastaları, sürekli olarak diyaliz hekimlerinin bulunduğu diyaliz merkezlerinde tedavilerini yaptırır. Ateş yüksekliği, boğaz ağrısı, öksürük ve nefes darlığı yakınması olan hastalar ilk başvurularını diyaliz hekimlerine yapmalıdır. Böbrek nakilli hastalar, benzer yakınmalarının olması durumunda, kendilerine organ nakli yapılan merkeze telefonla ulaşmalı, genel durumlarıyla ilgili bilgi vermeli ve izleyen nefroloji uzmanının talimatları doğrultusunda hareket etmelidir. Diyaliz ya da nakil hastası olmayan kronik böbrek hastaları evde kalmaya özen göstermeli, yakınmaları varsa, kendilerini izleyen nefroloji uzmanına telefonla ulaşarak, nasıl davranacakları konusunda bilgi almalıdır. Enfekte olduğunu düşünen kişi, öncelikle, koronavirüsü çevreye bulaştırmamaya özen gösterilmelidir. Bu nedenle, sosyal mesafeye, maske takmaya, el yıkamaya özen göstererek ivedi olarak bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Rutin tedavi kesinlikle aksatılmamalı!

Kronik böbrek hastalarının hemen tamamı düzenli olarak ilaç kullanırlar. Özellikle tansiyon ilaçları, kalp ilaçları, çeşitli vitaminler, kan ilaçları, bağışıklığı baskılayıcı ilaçların kullanılmasına kesinlikle ara verilmemelidir. Covid-19 tanısı konan kronik böbrek hastalarının rutin tedavilerine devam edilmelidir. Diyaliz hastaları, kesinlikle diyaliz tedavilerini aksatmamalıdır. Zorunlu olarak yapılacak diyaliz gün ve sıklığına ilişkin değişikliklere uyum göstermelidir.

Diyaliz hastaları nasıl korunabilir?

Diyaliz hastaları, sürekli evde kalamazlar. Haftanın 3 günü, diyaliz merkezlerine gitmek zorundadırlar. Diyaliz merkezlerinde, temel bulaş önlemleri alınmalı, her yatağın arasındaki mesafe en az 2 metre olmalıdır. Tüm sağlık personeli ve hastalar maske takmalıdır. Covid-19 tanısı kesinleşen diyaliz hastası, hemodiyaliz merkezi ya da makinası olan bir hastaneye yatırılarak takip edilmelidir.

Maske takmalılar

Böbrek nakilli hastalar, diyaliz hastaları ve ileri evre kronik böbrek hastaları koronavirüse karşı mutlaka maske takmalıdır. Basit bir cerrahi maske yeterlidir. Bunun yanında, sık el yıkama, elleri yüze götürmeme, toplu aktivitelerden kaçınma koronavirüsten korunmada çok önemlidir.