Yazı İçeriği
Sjögren sendromu belirtileri Eklem sorunlarına neden olabiliyor Başka hastalıklarla karıştırılabiliyor Sjögren sendromu hamilelikte sorun oluşturur mu? Sjögren sendromunda uzun süreli tedavi gerekiyor Sjögren sendromuna karşı günlük yaşam önerileri

Sjögren Sendromu kadınlarda daha sık görülüyor

Adını, hastalığı ilk tanımlayan İsveçli göz doktoru Henrik Sjögren’den alan Sjögren sendromu, vücudu yabancı mikroplardan korumakla görevli bağışıklık sisteminin kendi vücut hücrelerine savaş açmasıyla ortaya çıkar. Otoimmün (bağışıklık sistemi tarafından oluşturulan antikorların neden olduğu durum) bir hastalıktır.

Diğer otoimmün hastalıklarda olduğu gibi Sjögren sendromunda da hastalığın neden ortaya çıktığı kesin olarak bilinmiyor. Ancak kişinin genetik alt yapısının çevresel faktörlerle etkileşimi ile hastalığın oluştuğu düşünülüyor. Sjögren’in en önemli özelliği tükürük, gözyaşı, vajinal salgılar, alt ve üst solunum yolu salgı bezleri gibi dış salgı bezlerinin tutulmasıdır.


Sjögren sendromu belirtileri

Sjögren sendromunun en önemli belirtisi gözlerde ve ağızdaki kuruluktur. Ağızdaki tükürük salgısı yeterli olmayınca diş çürükleri ve diş eti sorunları ile mantar plaklarının oluşumuna neden olur. Hastalık vajinal kuruluğa neden olur. Bunun sonucunda ağrılı ilişki, mantar ve idrar yolu enfeksiyonu gibi rahatsızlıklar ortaya çıkar. Oluşan cilt kuruluğu da enfeksiyon yerleşimini kolaylaştırır. Burun ve solunum yolunun kuruluğu, enfeksiyonların akciğerlere daha hızlı inmesine neden olur. Dolayısıyla bu kişilerde akciğer enfeksiyonları daha sık görülür. Göz kuruluğuna bağlı olarak ise enfeksiyon oluşumundan körlüğe kadar gidebilen sonuçlar oluşabilir. Halsizlik ve eklem ağrıları olabilir. Soğuk hassasiyeti ve soğukta uzuvlarda beyazlama gibi renk değişiklikleri ortaya çıkabilir. Bazen kişilerde ‘lenfoma’ adı verilen bir çeşit lenf bezi kanseri gelişebilir.

Eklem sorunlarına neden olabiliyor

Sjögren sendromu bulunan kişilerde, vücudun birçok yerinde görülen kuruluğun yanı sıra eklem sorunları da çok sık görülür. Özellikle el eklemlerinde, dirseklerde, dizlerde yaygın eklem ağrıları görülür. Kişiler sabah kalktıklarında el eklemlerinde önemli tutukluklarla karşılaşabilir. Rahatsızlığı yaşayan kişilerin bir kısmında ise kronik, yaygın kas ve vücut ağrılarına rastlanır. Sjögren sendromu bazı kişilerde akciğer, böbrek gibi organları ve sinir sistemini tutabilir. Bazı kişilerde ise tükürük bezlerinde şişlik görülebilir. Sjögren sendromlularda normal popülasyona göre 44 kat artmış lenfoma gelişme sıklığı vardır.

Sjögren sendromu toplumda her 100 kişiden birinde görülür ve geriatrik yaş grubu denilen 65 yaş üzerinde sıklığı yüzde beşe kadar çıkar. Çoğunlukla 40 yaşından sonra ortaya çıkan hastalık, kadınlarda erkeklere göre 9-10 kat daha fazla görülür. 40’lı yaşlardan itibaren diyabetten depresyona, hipertansiyondan kolesterole çeşitli hastalıklar nedeniyle ilaç kullanımı arttığı için, hastalığın belirtileri ilaçların yan etkileri ile karıştırılabilir. Geriatrik yaş grubunda gelişen kurumalar ya da eklemlerdeki ağrılar, yaşlanmanın sonucu olarak yorumlanabilir. Tüm bu nedenler tanıda gecikmelere yol açar.

Başka hastalıklarla karıştırılabiliyor

Sjögren sendromu bulunan kişiler, genellikle göz kuruluğu şikayeti ile doktora başvururlar. Göz kuruluğu ile birlikte ağız kuruluğu da varsa doktor tarafından romatoloji bölümüne yönlendirilirler. Bazı kişilere ise eklem ağrıları, yaygın vücut ağrıları gibi belirtiler nedeniyle önce fibromiyalji tanısı koyulabilir. İlerleyen dönemde şikayetleri ortadan kalkmayınca romatolojiye yönlendirilirler.

Sjögren sendromu hamilelikte sorun oluşturur mu?

Sjögren sendromu, hamileliğe engel oluşturmaz. Bu durumda hamile kadınların çok azında bebekte Lupus benzeri sendrom ortaya çıkabilir. Geçici olan bu durum, bebeğin anneden aldığı antikorların (hastalığa sebep olan etkenleri zararsız duruma getirmek için vücudun çıkardığı madde) zaman içinde temizlenmesi ile düzelir. Nadir vakalarda ise bu antikorlar bebekte kalpte kalıcı hasara neden olabilir.

Sjögren sendromunda uzun süreli tedavi gerekiyor

Sjögren sendromunda uzun soluklu bir tedavi planlamak gerekir. Hidroksiklorakin içeren ve aslen sıtma tedavisinde kullanılan ilacın, otoimmün mekanizmayı ve kendi vücut hücreleri yok etmeye çalışması tedavide etkilidir. Bu ilaç kas ve eklem ağrılarına iyi gelir. Ağız kuruluğunu gidermek için ise tükürük salgısını artıran ilaçlar, hassas dişlere uygun diş macunu kullanımı, gargara, pastil ve sakız çiğneme önerilir. Göz kuruluğu ise suni gözyaşı damlası ya da jellerle giderilebilir. Kornea hasarı bulunuyorsa göz doktoru tarafından daha ileri işlemler yapılabilir.

Sjögren sendromuna karşı günlük yaşam önerileri

  • Yatak odanızda, özellikle kış aylarında ev tipi nemlendiriciler kullanın.
  • Tuzlu su spreyleri ile burnunuzu sık sık nemlendirin.
  • Bol sıvı tüketin.
  • Ağız kuruluğu için pastil ya da sakız kullanın.
  • Her yıl düzenli olarak grip aşısı yaptırın.
  • Cilt bakımınıza özen gösterin, özellikle banyodan sonra tüm vücudunuza yoğun bir nemlendirici uygulayın.
  • Vajinal kuruluk sorunu için mutlaka jinekoloğunuzu ziyaret edin.
  • Çene altı ve kulak ön yüzünde başta olmak üzere vücudunuzda herhangi bir şişlik oluştuğunda hemen doktora başvurun.
  • Hidroksiklorakin içeren ilaç kullanıyorsanız, güneşli günlerde cilt lekelenmelerine karşı yüksek faktörlü koruyucu kremler kullanın.
  • Her altı ayda bir hidroksiklorakin kullanırken görme alanı ve kuruluk açısından göz doktorunuza kontrollere gidin.